Abiapuntua Orozko Museoa

Eguneko plan honekin, Gorbeia eta Urkiolako Parke Naturalen azpian dauden udalerriak bisitatuko ditugu.

Orozkoko Museo Etnografikoan hasiko gara. XVIII. mendeko jauretxe batean dagoen eremua esploratzea gomendatzen dizugu, familiarekin, lagunekin edo zure kasa joateko aproposa. Bere hiru solairuak zeharkatuz, Orozkoko haranaren historia ezagutuko duzu, bere jauregi eta etxeak, elizak eta ermitak, eta bere ibaiek energia iturri gisa duten garrantzia. Aipatzekoa da emakumeek historian eta diskurtso historikoan izan duten presentziaren berrirakurketa bat aurkezten duen erakusketa bat, bereziki emakumeei esleitutako lanei eta garrantzi historikoari dagokionez duten ikusezintasunari lotutako jardueretan. Beheko solairuan Gorbeiako turismo bulegoa dago, aprobetxatu eta jaso gainerako egunetarako informazioa.

Hurrengo geldialdia Areatza da. Hirigune historikoa Monumentu Multzo kategoriako Kultura Ondasun gisa sailkatuta dago, eta QR baten laguntzarekin, zure kabuz ibilbide bat egin ahal izango duzu bertako kale estu eta harriztatuetan barrena. Udaletxeko plazan bertan dagoen interpretazio zentroa ere bisita dezakezu. Areatza utzi eta kilometro gutxira Zeanurira iritsiko gara. Baserrien artean paseatu eta Saldropoko hezegunera hurbildu gaitezke, basoaz eta pagadiez gozatu eta paseo txiki bat emateko.

Gure bidea jarraitu eta Otxandiora iritsiko gara. Otxandio gure inguruko herririk bereizgarrienetako bat da. Euskarak bizirik dirau kaleetan, gazte eta helduetan… herrian zehar "pintxoak" eta "poteak" egiten dituzten bitartean. Animatu eta partekatu sukaldaritzako tradizio hau, zalantzarik gabe Euskadiren ezaugarria baita.

Diman amaituko dugu eguna. Indusi haranaren bi aldeetan zabaltzen da, Arratiaren ibaiadarrean, eta hegoalderantz luzatzen da, Goikogana mendiraino. Urkiolako Parke Naturaleko mendietatik, Dimatik ("Euskal Suitza txikia") sar zaitezke bertara, eta ondoko Gorbeiako Parke Naturaleko gailur guztiak ikusi ahal izango dituzu. Egun bat geratzen bazaizu, ezin duzu bere ibilbide mitologikoa galdu Baltzolako kobazuloetaraino.

Abiapuntua Santimamiñe haitzuloko aparkalekua

UNESCOk Biosfera Erreserba izendatu zuen 1984an, eta Urdaibai da Euskadiko altxor naturalik handiena. Estuario honek, Oka ibaiaren bokalean, itsasoa, profil leuneko mendiak, hareatzak eta padurak konbinatzen ditu.

Egun hau Omako basoraino eramango gaituen ibilaldi batekin hasiko dugu. Horretarako, ibilgailua Santimamiñeko kobazuloen ondoan dagoen aparkalekuan aparkatu behar da. Basora sartzeko, erreserba egin behar da aldez aurretik, eta, aldi berean, oinetako egokiak, arropa erosoa eta ura eramatea gomendatzen da. Aparkalekutik oinez egin beharreko ibilbidea 2,8 kilometrokoa da eta 50 minutu inguru irauten du. Omako basoa, Kortezubin, arteak eta naturak bat egiten duten txoko magikoa da. Hainbat motibo multzok eta intsinis pinuen enborraren gainean margotutako irudi geometrikoek osatzen dute, eta lan artistikoa ingurune naturalera eramatea du helburu.

Basoa bisitatu ondoren, 2008an Gizadiaren ondare izendatu zuten Bizkaiko aztarnategi arkeologikorik garrantzitsuena den Santimamiñeko leizean sartzea proposatzen dizugu. 14.000 urte baino lehenagoko giza kokaguneen arrastoak kontserbatzen ditu eta barruan edertasun handiko ia berrogeita hamar labar pintura ageri da. Bisonteak, zaldiak, hartza, oreina… irudikatuak daude. Oraingo honetan ere erreserba egin behar da aldez aurretik.

Jarraitu aurretik, inguruko jatetxeren batean indarra hartzea gomendatzen dizugu, oraindik arratsaldea erreserban zehar pasatzea geratzen baitzaigu.

Hurrengo geldialdia Urdaibai Bird Center da, Gautegiz Arteaga udalerrian, paduraren bihotzean. Hegaztien nazioarteko aireportua da, eta leiho handi bat irekitzen digu naturaren ikuskizun handi honetarako. Esperientzia honetaz gozatzeko, zentroak audiogidak, erakusketak eta azken teknologiako kamera eta teleskopioz hornitutako begiratoki handi bat ditu.

Erreserbako egun honi amaiera emateko, hurbildu Laida eta Lagako hondartzetara. Bertan bainatu, eguzkia hartu edo paseatu dezakezu. Ausartagoa bazara eta itsasoa gustatzen bazaizu, Laidan surfa, kayak… egin ditzakezu. Laga, aldiz, hondartza basatiagoa da, Ogoñoko lurmuturraren ondoan dagoen itsasora irekia, eta Euskadiko hondartzarik politenetakoa da.