null Bizkaia, #SeaLover lurraldea


Kostako leku berezi horietako bat Bizkaiko Flyscha da, harriz osatutako paisaia ikusgarria. Duela 40 milioi urte baino gehiago, arrokak itsas hondotik atera ziren, Getxoko Galea lurmuturreko (Getxo) labarretako hormetan edo Lemoizen dagoen Armintzako portuko harrizko lurzoru beltzean tolesteko eta formarik harrigarrienak osatzeko.

Barrikan, egitura geologiko horiek benetako altxorra dira. Denborak aurrera egin ahala, olatuen oldarrek eta haizearen indarrak itsaslabarrak itsasoaren aurrean harresi gisa altxatzen diren labarrak higatu dituzte, marea-zabalgunea sortuz, itsasoak eta lurrak marea bakoitzean lehiatzen dituzten lurrak.

Milioika urtetan metatutako sedimentuen xaflek ingurune magiko bat osatzen dute, non mila forma desberdin aurkitzen baitira. Gainera, geruzen arteko hutsuneetan erraz ikus daiteke Flyscharen egoera bereziak eragin duen itsas bizitza.

Bizkaian naturak oparitu digun beste ingurune natural bat Urdaibaiko Biosferaren Erreserba da, benetako babesleku naturala, bereziki urte-sasoiko migrazioetan geldialdia egiten duten hegaztientzat, Oka ibaiak Gernika, Batzar Etxearen eta Gernikako Arbolaren etxea eta itsasoaren artean osatzen duen estuarioan atseden hartzen eta hazten dutenak. Urdaibai gizakien bizileku ere izan da duela milurtekotik, Kortezubiko mendietan ezkutatuta dagoen Santimamiñeko haitzuloko pinturek, Katilotxuko estazio megalitikoak Sukarrietan, Arratzuko Arrolako oppidumak, Tribisburuko nekropoli erromatarrak Bermeon eta Busturian, Foruko multzo historikoak edo Ereñon dagoen Ereñozarreko Erdi Aroko gailurrak argi agertzen duten bezala.

Urdaibaiko Biosferaren Erreserbaren ondoan, Bakio eta Bermeo artean, Gaztelugatxe elezaharrean murgildutako uhartetxoa dago, Bizkaiko kostaldeko estanpa ikusgarrienetako bat. Zubi batek eta 241 eskailera-mailak lurrari lotuta, itsasertzean dagoen kostako bastioi honen ermitak kanpai bat du, zortea erakarri eta espiritu gaiztoak urruntzen dituela, edo behintzat hori diote.

Marinel-herriak Bizkaiko kostaldeko arimaren zati bat dira. Ondarroa eta bere zubiak; Lekeitio eta Garraitz uharte magikoa; Bermeo historikoa eta bere portua, Mundaka eta mundu osoan ezaguna den bertako ezkerreko olatua; Elantxobe bitxia, itsasorantz doan mendi-hegal bertikal baten gainean eraikia. Bakoitzak bere izaera du, ozeanoak zeharkatu zituzten arrantza-ontzien eta merkataritza-ontzien ertzean mendeetan zehar sortu den historia, Matxitxakoko edo Santa Katalinako - Euskadi osoko bisita daitekeen itsasargi lehen eta bakarra -itsasargien argiari jarraituz etxera itzultzen zirenak.

Itsasotik babestuta, Bizkaian era guztietako hondartzak daude: arroka-kala txikiak eta hareatza zabalak. Leku ezin aproposagoak dira eguna familiarekin eta koadrilarekin pasatzeko edo naturan bertan bakarrik gozatzeko; garraio publikoan erraz iristeko modukoak edo labar handien azpian ezkutatuta; hirikoak eta basatiak.

La Arena hondartzaren ondoan, Muskizen, Itsaslur Bide Berdea dago. Kobaron eta Pobeña auzoak lotzen ditu, meatzaritzako trenbide zahar baten trazadurari jarraituz. Gaur egun, oraindik ere, Bizkaiko burdina ezaguneko ontziak betetzeko erabili ziren meatzaritzako instalazioen hondakinak ikus daitezke.

Abra, Ibaizabalen bokalean zabaltzen den badia, Bilbora sartzeko atea da, gure Gizateriaren Ondareetako bat den Bizkaia Zubi ahaztezinaren azpitik pasatuz, Getxo eta Santurtzi bezalako herri marinelen ondoan. Itsasadarraren ertzetan, Portugaleten, Sestaon edo Barakaldon, garai batean Bizkaiko industria boteretsuaren sinboloak baitziren, Itsasadarrera eta itsasora begira bizi diren hiri modernoak dira.

Bizkaiko kostaldean sentitzen den marinel-giroaz gozatzeko, onena erlaxatzea da, eta Kantauri aldeko bazterrak zipriztintzen dituzten baserrietatik ikuspegiaz gozatzea. Gure lurraldeko onena eskaintzen duten landa-turismoko horiek benetako zaporea dute. Esperientzia aparta da labarren aurrean, portuetatik hurbil edo hondartzen ondoan ostatu hartzea eta egunari agur egitea ozeanoan eguzkia sartzen ikusiz.