null Bere lurrari lotutako kluba


XIX. mendeko industrializazioan Bilbok Erresuma Batuarekin zuen loturak, bere denbora libreetan Bizkaian ezagutzen ez zen pilota-joko bitxi bat jarduten zuten langile britainiar asko ekarri zituen. Hasieran kanpotarren entretenimendua besterik ez bazen ere, Britainia Handiko eskola eta unibertsitateetan prestatzen ziren Bizkaiko ikasleek gogotsu hartu zuten kirol berria, eta 1898an Athletic Club sortu zuten.

Ordutik aurrera, dena aldatu zen Bilbon eta Bizkaian. Txapelketak hasi ziren, inguruko taldeekiko lehia bizia eta jarraitzaileek bere indarrak neurtzen zituzten zelaietara igandero egiten zuten erromesaldia. Eta, tokiko herritarren artean arrakasta handia lortzen zen kirol berriaren harrera onaren aurrean, 1913an estadio berri bat inauguratu zen San Mamesko asiloaren lurretan, hortik bere izena hartu zuena.

Gauza asko aldatu dira futbolean lehen San Mames hura inauguratu zenetik, baina aldaketarik gabe jarraitzen duen bat Athletic Cluben filosofia da, bere nortasun-ezaugarri nagusia: Euskadin jaiotako edo lurralde horretan futbolean hazitako neska-mutilekin bakarrik jokatzea. Futbola bizitzeko beste modu bat, harrobitik hasita, txikitatik kolore zuri-gorriekiko grina bizi izan duten jokalariekin, Kluba beti bihotzean eramanez.

Izan ere, filosofia hori Athletic Cluben indargune handienetako bat bihurtu da. Bere 120 urte baino gehiagoko bizitzan, Liga 8 aldiz irabaztea lortu du gizonezkoen kategorian - edizio guztiak lehen mailan jokatu dituzten hiru taldeetako bat izanik - eta 5 emakumezkoen kategorian, 24 aldiz izan da Kopako txapelduna, 3 Superkopa lortu ditu eta nazioarteko lehiaketetan askotan parte hartu du.

Bilbo eta Athletic Club taldeen arteko harremana edozein egunetan ikus daiteke hiriko leiho eta balkoietan, beti kolore zuri-gorriak erakusten baitituzte, batez ere partida egunetan. Eta Botxon ibiliz - bilbotarrek bere hiriari maitasunez deitzen dioten moduan - klubarekin zuzenean lotutako tokiak aurki daitezke. 

Adibidez, Ibaigane Jauregian, Zabalguneko Mazarredo Zumarkalean, Athletic Cluben bulegoak eta egoitza ofiziala daude; Bilboko bihotzean, berriz, bai Bilboko armarrian, bai Athletic Cluben armarrian agertzen diren San Anton zubia eta eliza daude. Ingelesen Zelaian, Bilboko Itsasadarraren ezkerraldean, garai batean hilerri britainiar bat, ontziolak eta malgukiak izan ziren, eta han eman zituen futbolak lehen urratsak Bizkaian. Inguru horretan bertan daude gaur egun Guggenheim Bilbao Museoa, Iberdrola Dorrea, Euskalduna Jauregia, UPV / EHUko Paraninfoa, Deustuko Unibertsitateko Liburutegia, nazioarteko artisten eskulturak aire zabalean… aire zabaleko benetako museoa.

Athleticzale guztientzako sinbolismoz betetako beste leku bat Begoñako Basilika da, bilbotar guztientzat esanahi berezia duen lekua, barruan Begoñako Ama Birjinaren irudia baitu, ‘Amatxu’ gurtua. Urtero joaten dira Athletic Clubeko jokalariak Ama Birjina omentzeko eta lortutako tituluak emateko. 

Itsasadarra bera ere, Bilboko bizkarrezurra, zaletasun zuri-gorriaren erreferentzia da. 1980ko hamarkadatik Athleticek irabazitako tituluak Itsasadarraren bi ibaiertzetan bere taldea txaloka adoretzen duten zaleei eskaintzen dizkie. Gabarrak - lurzoru lauko ontzia - Itsasadarra osoa zeharkatzen du, Getxo, Portugalete eta Santurtzitik pasatuz eta Bizkaia Zubia azpitik igaroz, hiriburuaren erdiraino. Gabarra ospakizunen zain dago Itsasmuseumen, Carola garabi ezagunaren ondoan. Eta, bitxikeria gisa, Jado plazan hiru lehoik talde zuri-gorriak 1902an irabazi zuen Koroatze Koparen arrazoizko antzekotasuna duen iturria gordetzen dute.

Athletic Cluben jarraitzaileentzako beste ezinbesteko geldialdi bat Lezama da, futboleko talentuak lehen taldeei salto egin aurretik prestatzen diren benetako harrobia. Akademia zuri-gorriko instalazio modernoetan, hainbat kategoriatako taldeen prestakuntza eta entrenamenduak sartzen dira, oinarrizko futboletik hasi eta talde profesionaletaraino, betiere klub bakar baten filosofia eta balioei eutsita.

Baina Athletic Cluben funtsa ezagutzeko, onena San Mames berria bisitatzea da. San Mames 2013. urtean inauguratu zen eta bere aurrekoaren leku berean eraiki zen. Munduko kirol-eraikinik onena izan da 2015. urtean World Architecture Festivalen eta Venue of the Year 2017an World Football Summiten. 53.331 ikuslerentzako lekua du, eta San Mames berriaren profila Bilboko ikono erakargarrienetako bat bihurtu da, bereziki fatxada zuria gauez argiztatzen denean. Katedraleko - estadioari deitzen baitzaio - argitasuna bere osotasunean ikusteko modurik onenetako bat, funikularrean Artxandako begiratokiraino igotzea da, edo Olabeaga, Zorrotzaurre eta Deustuko kaietatik paseatzea.

San Mamesen Athletic Club Museoa dago, Athleticen bihotza ezagutzeko ezinbesteko bisita. Barruan klubaren ikur garrantzitsuenetako batzuk daude: trofeo-aretoa edo Athletic Club sortu zenetik egin duen ibilbidea errepasatzen duten 1.000 objektu original baino gehiago. Gainera, bere historia eta filosofia ezagutu daitezke erakusketa eta esperientzia interaktiboen bidez.

San Mameseko bisitaldia aukera paregabea da taldeak prestatzen diren aldageletan sartzeko eta, tradizioaren arabera San Mamesen lehen aldiz jokatzen duten taldeek lore-eskaintza bat egin behar duten Rafael Moreno Aranzadi Pichichiren bustoaren ondoan pasatuz, aldageletako tuneletik ateratzeko benetako futbolariek egiten duten bezala Katedraleko zelaia zapaltzeko. 

Nahi izanez gero, entrenatzaileen eta jokalarien aulkian eseri eta jarraibideak eman ditzakegu, edo prentsa aretoan ikusitakoari buruz gure iritziak eman. Bisita amaitzeko onena, Ohorezko Palkora igotzea da, bere zaletasunaren pareko zelai ikusgarri baten ikuspegirik onenaz gozatzeko, eta, nola ez, Bilbon egonda, estadioari begira gastronomiaz gozatzea, bertan dauden jatetxean edo bi tabernetan.

Dena den, San Mames benetan ikusgarrien distira egiten duenean Athletic Clubek etxean jokatzen duenean eta estadioa kolore zuri-gorriz betetzen denean. Zaletasunaren orroa, jokalekuarekiko hurbiltasuna, kantuak, megafonia bidez ozen entzuten den ereserkia, partidaren zirrara, atsedenaldiko ogitartekoak, golen poza… Athletic Clubaren partida bat San Mamesen bizitzea esperientzia paregabea da.

Erritualak dioenez, partida-egunetan, San Mamesera joan aurretik, Pozas Lizentziaturen edo García Rivero kaleetako, Zazpi Kaleetako eta Katedralaren inguruko tabernetatik igaro behar da, koadrilarekin elkartzeko eta pintxo batzuk jateko, indarrak hartu eta handik kantuen arteko estadiora joateko. Hirian eta Bizkaian osoan zehar dauden Athletic Clubeko taberna eta peñak ere topaleku izaten dira San Mamesera joateko edo zaleek partiden emozioaz gozatzeko. Partida bukatutakoan, kale eta taberna horiek estadiotik ateratzen diren zaleekin betetzen dira.